• UDRUŽENJA-ZDRAVSTVENIH-RADNIKA-SARADNIKA-TIM-KME-1
  • UDRUŽENJA-ZDRAVSTVENIH-RADNIKA-SARADNIKA-TIM-KME-4
  • UDRUŽENJA-ZDRAVSTVENIH-RADNIKA-SARADNIKA-TIM-KME-5
-->

PISANJE SKRAĆENICA U BIOMEDICINSKIM NATPISIMA

„Publikovanje u medicini još uvek odražava tradiciju profesionalizma i etike koju moramo očuvati“ (Mike Grace) 

„Iznad svega, čin publikovanja je izjava pod zakletvom, svedočenje“ (Lederberg Joshua).

Koliko je to ozbiljan posao pokazao je prof. dr Jovan Savić u svojoj knjizi „Kako napisati, objaviti i vrednovati naučno delo u biomedicini“ u kojoj je, u posebnom dodatku, ukazao na skraćenice, korekturu, transliteraciju ćiriličkih slova na engleski jezik i opštu latinicu, sa dobronamernim sugestijama koje se odnose na stil, jezik i pravopis, što nam govori da prof. Savić, pored ogromnog naučnog znanja, poseduje rafinirano osećanje za jezik i da je poštovalac jezičkih normi. Redovi koji slede zapažanja su prof. Savića i sigurno zaslužuju pažnju naučne javnosti.

Najčešće nepravilnosti u skraćivanju u biomedicinskim napisima odnose se na skraćivanje reči (zvanja) „asistent“ i izraza (naučnog stepena) „doktor nauka„.

Pravila skraćivanja zа opšte skraćenice su: skraćivanje reči vrši se na suglasnik tako da izostavljeni deo reči počinje samoglasnikom; skraćenice se pišu malim slovima i, sem retkih izuzetaka, obeležavaju se tačkom.

asist. = asistent

Kao duža reč, reč asistent se skraćuje do trećeg samoglasnika: asist. (ent) (Pešikan i dr, Pravopis srpskog jezika, 1993 s. 297, postupak d). Najčešće se ova reč skraćuje nepravilno na „ass.“ Razlog bi mogao biti u tome, što se na engleskom ova reč piše sa dva slova „s “ (assistant). Međutim, Englezi ovu reč skraćuju na „asst. „. Reč napisana kao „ass“ baš u engleskom jeziku ima nepristojno značenje (magarac, zadnjica i si.) za onog ispred čijeg imena se stavlja, pa bi je, i zbog toga, trebalo izbegavati.

dr sc. – doktor nauka

dr – doktor

Ovo je sažeta skraćenica koja uključuje završetak skraćene reči i piše se bez tačke (Pešikan i dr. Pravopis srpskog jezika, 1993 s. 297, postupak g). Isti postupak je i pri skraćivanju izraza „magistar“ (mr).

 

sc. = scientio (lat. nauka )

Za ovu reč pri skraćivanju, sem opštih pravila, važi sledeće: reč koja počinje suglasnicima skraćuje se na početnu grupu suglasnika ( sc )ientio ( Pešikan i dr. Pravopis srpskog jezika, 1993 s. 297, postupak a), i piše se s tačkom.Kod nas se ova reč najčešće nepravilno skraćuje na „sci.“ ( na samoglasnik i ). Čudno je da pogrešno pisanje ove reči uporno i tvrdokorno opstaje, iako je postupak skraćivanja prema novom „Pravopisu“ jasan. Razlog prihvatanja nepravilnog pisanja ove skraćenice mogla bi biti činjenica da Englezi svoju reč „science“ (nauka) skraćuju na „sci.“ , ali zato reč nauka (scientio) u pisanju naučnog stepena, npr. magistar nauka (MSc) ili doktor nauka (DSc), skracuju na Sc. ( veliko slovo S ). Istrajavanje na nepravilnom pisanju ove skraćenice kod nas je verovatno posledica nase površnosti i inertnosti da menjamo ono sto je, ко zna kada i kako , „zaživelo“

Skraćenica zvanja Doc. dr i Prof. dr pišu se velikim slovom samo na početku rečenice ili naziva (u sredini teksta malim slovom – doc. dr, prof. dr).

vanredni profesor = vanr. prof.
redovni profesor = red. prof.
primarijus = prim.

Što se tice redosleda ispisivanja titula i zvanja to bi trebalo da izgleda ovako:

  • Mr sc. med. dr Petar Petrović
  • Asist. mr sc. med. dr Petar Petrović
  • Asist. dr sc. med. dr Petar Petrović
  • Prim. dr Petar Petrović
  • Prim. dr sc med. dr Petar Petrović
  • Prof. dr Petar Petrović, vanr. prof. Medicinskog fakulteta Univerziteta u Banjaluci
  • Prof. dr Petar Petrović, red. prof. Medicinskog fakulteta Univerziteta u Banjaluci

U biomedicinskim napisima skraćenice vanr. i red. prof. obično se ne pišu, ali u natpisima na kabinetima, lekarskim sobama i si. mogu se pisati.

PRAVILNIK O LISTI STRUČNIH, AKADEMSKIH I NAUČNIH NAZIVA

(„Sl. glasnik RS“, br. 53/2017, 114/2017, 52/2018, 21/2019, 34/2019, 6/2020 i 24/2020)

                                   LISTA STRUČNIH, AKADEMSKIH I NAUČNIH NAZIVA

                                                      Oblast: MEDICINSKE NAUKE

AKADEMSKE

osnovne (180 ESPB)

– organizator zdravstvene nege

– Org. zdrav. nege

osnovne (240 ESPB)

– diplomirani organizator zdravstvene nege
– diplomirana medicinska sestra
– diplomirani terapeut rehabilitacije
– diplomirani fizioterapeut

– Dipl. organiz. zdrav. nege
– Dipl. med. sest.
– Dipl. terap. rehab.
– Dipl. fizioterap.

master
(180+120=300 ESPB)
(240+60=300 ESPB)

– master organizator zdravstvene nege
– master medicinska sestra
– master terapeut rehabilitacije
– master palijativne medicine
– master regenerativne medicine
– master ishrane i suplementacije

– Mast. organiz. zdrav. nege
– Mast. med. sest.
– Mast. terap. rehab.
– Mast. palijat. med.
– Mast. reg. med.
– Mast. ish. i supl.

Integrisane
(360 ESPB)

– doktor medicine

– Dr med.

specijalističke
(360+60=420 ESPB)

– specijalista doktor medicine

– Spec. dr med.

doktorske
(300+180=480 ESPB)

– doktor medicinskih nauka

– Dr sci. med.

 

STRUKOVNE

osnovne (180 ESPB)

– strukovna medicinska sestra
– strukovna medicinska sestra babica
– strukovna medicinska sestra vaspitač
– strukovni sanitarno-ekološki inženjer
– strukovni medicinsko-laboratorijski tehnolog
– strukovni medicinski radiolog
– strukovni nutricionista dijetetičar
– strukovni kozmetičar estetičar
– strukovni zubni protetičar
– strukovni instrumentar
– strukovni fizioterapeut
– strukovni radni terapeut
– strukovni anestetičar

– Struk. med. sest.
– Struk. med. sest. bab.
– Struk. med. sest. vasp.
– Struk. sanit. ekol. inž.
– Struk. med. lab. tehnol.
– Struk. med. radiol.
– Struk. nutr. dijet.
– Struk. kozm. estet.
– Struk. zub. protet.
– Struk. instrum.
– Struk. fizioterap.
– Struk. rad. terap.
– Struk. anest.

specijalističke
(180+60=240 ili
180+120=300 ESPB)

– specijalista strukovna medicinska sestra
– specijalista strukovna medicinska sestra babica
– specijalista strukovni sanitarno-ekološki inženjer
– specijalista strukovni medicinsko-laboratorijski tehnolog
– specijalista strukovni medicinski radiolog
– specijalista strukovni nutricionista dijetetičar
– specijalista strukovni kozmetičar estetičar
– specijalista strukovni zubni protetičar
– specijalista strukovni instrumentar
– specijalista strukovni fizioterapeut
– specijalista strukovni radni terapeut
– specijalista strukovni anestetičar

– Spec. struk. med. sest.
– Spec. struk. med. sest. bab.
– Spec. struk. sanit. ekol. inž.
– Spec. struk. med. lab. tehnol.
– Spec. struk. med. radiol.
– Spec. struk. nutr. dijet.
– Spec. struk. kozm. estet.
– Spec. struk. zub. protet.
– Spec. struk. instrum.
– Spec. struk. fizioterap.
– Spec. struk. rad. terap.
– Spec. struk. anest.

master
(180+120=300 ESPB)

– strukovni master medicinska sestra
– strukovni master sanitarno-ekološki inženjer
– strukovni master medicinski radiolog
– strukovni master nutricionista dijetetičar
– strukovni master kozmetičar estetičar
– strukovni master instrumentar
– strukovni master fizioterapeut
– strukovni master anestetičar
– strukovni master radni terapeut

– Struk. mast. med. sest.
– Struk. mast. sanit. ekol. inž.
– Struk. mast. med. radiol.
– Struk. mast. nutr. dijet.
– Struk. mast. kozm. estet.
– Struk. mast. instrum.
– Struk. mast. fizioterap.
– Struk. mast. anest.
– Str. msrrad. ter.

 

Oblast: STOMATOLOŠKE NAUKE

AKADEMSKE

Integrisane
(300 ESPB)

– doktor stomatologije
– master stomatološka sestra

– Dr. stom.
– Mast. stom. sestr.

specijalističke
(300+60=360 ESPB)

– specijalista doktor stomatologije

– Spec. dr. stom.

doktorske
(300+180=480 ESPB)

– doktor medicinskih nauka – stomatologija

– Dr sci. med.

STRUKOVNE

osnovne (180 ESPB)

– oralni higijeničar

– Oral. hig.

specijalističke
(180+60=240 ESPB)

– specijalista oralni higijeničar

– Spec. oral. hig.

master
(180+120=300 ESPB)

– strukovni master oralni higijeničar

– Struk. mast. oral. hig.

 

Oblast: FARMACEUTSKE NAUKE

AKADEMSKE

osnovne (180 ESPB)

– farmaceut

– Farm.

osnovne (240 ESPB)

– diplomirani farmaceut

– Dipl. farm.

master
(180+120=300 ESPB)
(240+60=300 ESPB)

– magistar farmacije
– magistar farmacije – medicinski biohemičar

– Mag. farm.
– Mag. farm. med. biohem

integrisane
(300 ESPB)

– magistar farmacije
– magistar farmacije – medicinski biohemičar

– Mag. farm.
– Mag. farm. – med. biohem.

specijalističke
(300+60=360 ESPB)

– specijalista farmacije
– specijalista farmacije – medicinski biohemičar

– Spec. farm.
– Spec. farm. med. biohem.

doktorske
(300+180=480 ESPB)

– doktor medicinskih nauka – farmacija

– Dr sci. med.

STRUKOVNE

osnovne (180 ESPB)

– strukovni farmaceut

– Struk. farm.

specijalističke
(180+60=240 ESPB)

– specijalista strukovni farmaceut

– Spec. struk. farm.

master
(180+120=300 ESPB)

– strukovni master farmaceut

– Struk. mast. farm.

 

Oblast: SPECIJALNA EDUKACIJA I REHABILITACIJA

AKADEMSKE

osnovne (180 ESPB)

– defektolog
– terapeut

– Defektol.
– Terap.

osnovne (240 ESPB)

– diplomirani defektolog
– diplomirani terapeut
– diplomirani logoped

– Dipl. defektol.
– Dipl. terap.
– Dipl. logop.

master
(180+120=300 ESPB)
(240+60=300 ESPB)

– master defektolog
– master terapeut
– master logoped

– Mast. defektol.
– Mast. terap.
– Mast. logop.

specijalističke
(300+60=360 ESPB)

– specijalista defektolog
– specijalista terapeut

– Spec. defektol.
– Spec. terap.

doktorske
(300+180=480 ESPB)

– doktor nauka – specijalna edukacija i rehabilitacija
– doktor nauka – logopedija
– doktor defektoloških nauka

– Dr
– Dr
– Dr

STRUKOVNE

osnovne (180 ESPB)

– strukovni defektolog
– strukovni terapeut

– Struk. defektol.
– Struk. terap.

specijalističke
(180+60=240 ESPB)

– specijalista strukovni defektolog
– specijalista strukovni terapeut

– Spec. struk. defektol.
– Spec. struk. terap.

master
(180+120=300 ESPB)

– strukovni master defektolog

– Struk. mast. defektol.

– strukovni master terapeut

– Struk. mast. terap.